Hướng dẫn chăm sóc
Chơi cây Noel bền vững theo cách của vườn NOTH
0. Lời mở đầu
Cảm ơn bạn đã đồng thành cùng vườn NOTH trong dự án Evergreen Christmas Tree.
Dù bạn là người được tặng chậu cây này hay chính tay mua để sở hữu, những hướng dẫn dưới đây không chỉ giúp bạn chăm sóc được chậu cây này dài lâu, mà còn là tiền đề để bạn có thể chăm sóc được nhiều loại cây khác thật dễ dàng.
Tuy nội dung bài viết này có thể khá dài, nhưng bạn hãy cố gắng dành ra khoảng 10 phút để đọc kĩ nha.
Mục lục
1. Ánh sáng
Ánh sáng là thức ăn của cây. Chỗ bạn đặt cây sẽ quyết định tới 70% mức độ dễ dàng khi chăm sóc.
Trước tiên, các mức độ sáng (light levels) trong nhà sẽ được phân loại một cách ngắn gọn để bạn dễ hình dung như sau:
*Nắng trực tiếp (Direct sunlight): Là ánh sáng chiếu thẳng từ mặt trời hoặc xuyên qua kính mà không bị che chắn bởi bất cứ thứ gì. Đây là khi lượng ánh sáng có cường độ mạnh nhất.
*Ánh sáng tán xạ, ánh sáng được lọc (Filtered Light/Diffused Sun): Là ánh sáng chiếu trực tiếp từ mặt trời nhưng được che/lọc/khuếch tán bởi những tán lá cây (bóng râm) hoặc những đám mây (trong những ngày nhiều mây) hoặc chiếc rèm mỏng ở cửa sổ hoặc lưới lọc sáng. Thường được gọi với cái tên “Bright Indirect Sunlight”.
*Ánh sáng phản chiếu (Reflected light): Tại những nơi mà ánh nắng trực tiếp không thể chạm tới, nơi này được che chắn bởi tường, mái tôn, những ngôi nhà xung quanh quá sát nhau, hoặc một vị trí cách xa cửa sổ vài mét. Lượng ánh sáng có được chủ yếu do phản chiếu bởi không gian xung quanh.
*Không có ánh sáng (No light): Đây là nơi mà có thể bạn vẫn nhìn rõ được mọi đồ vật xung quanh thậm chí còn đọc sách được, nhưng đối với cây thì được coi là không có ánh sáng. Ví dụ như những văn phòng kín chỉ có ánh đèn trần, những góc tường khuất sáng cách xa cửa sổ.
*Ánh sáng nhân tạo (Artificial light): Tức là ánh sáng từ đèn điện, thường là đèn LED. Cường độ và chất lượng ánh sáng phụ thuộc vào chất lượng của bóng LED
Bạn có thể đọc chi tiết hơn tại: Cơ bản về Ánh sáng đối với chăm sóc Cây nhà.
Chọn loại cây của bạn để xem Chỉ dẫn về lượng ánh sáng
2. Chăm sóc cây trước, trong & sau Giáng sinh
Giáng sinh là thời điểm cây được trưng bày trong nhà – đôi khi ở những vị trí thiếu sáng. Đây là giai đoạn bạn cần lưu ý để giữ cây không bị yếu đi.
Sau Giáng sinh mới là quãng thời gian quan trọng để cây hồi phục và tiếp tục sống khỏe trong nhiều năm tới.
a. Trước Giáng Sinh
*Nếu cây được đặt ở vị trí lý tưởng/tối thiểu (gần cửa sổ, có nắng hoặc ánh sáng tự nhiên):
Bạn có thể để cây tại vị trí đó xuyên suốt mùa lễ. Chỉ tưới khi đồng thời thỏa 3 điều kiện:
+) Buổi sáng trước 9h sáng
+) Trời nắng ráo
+) Đất đã khô sâu 2–3 đốt ngón tay
*Nếu cây đặt ở những vị trí chịu đựng (không có ánh sáng tự nhiên)
Cây vẫn sống được trong vài ngày nhưng sẽ yếu dần nếu để quá lâu. Cách xử trí:
+) Mỗi 2–3 ngày, mang cây ra nơi có ánh sáng lý tưởng trong 1 – 2 ngày
+) Chỉ tưới khi đang ở chỗ sáng, không tưới khi cây ở chỗ thiếu sáng
b. Sau Giáng Sinh
Đây là lúc bạn cần cung cấp mọi điều kiện tốt nhất để cây có thể sống khoẻ mạnh sau nhiều năm và để bạn có thể chăm sóc cây một cách dễ dàng.
+) Đặt cây ở nơi ánh sáng lý tưởng theo chỉ dẫn, thoáng gió
+) Cây càng nhiều nắng → càng khỏe → càng dễ chăm → càng ít rủi ro úng rễ.
Cách tưới giống thời điểm trước Giáng sinh:
+) Rót nước chậm – đều quanh gốc
+) Tưới đến khi nước thoát đáy chậu
+) Thi thoảng, xịt phun sương làm sạch lá để cây quang hợp tốt hơn
c. Các bước tưới cây
Bạn không nên tưới cây theo lịch, mà nên dùng cách quan sát thời tiết và kiểm tra đất.
Xem video Hướng dẫn tưới của vườn NOTH để hiểu rõ hơn về cách tưới.
d. Phân bón & Dinh dưỡng
Thông thường, bạn có thể bón tan chậm mỗi 6 tháng/lần.
Bón phân vào vụ Xuân – Hè. Tránh bón phân vào mùa Đông. Lúc này, ánh sáng yếu, cây hạn chế dùng dinh dưỡng. Thừa dinh dưỡng có thể gây ra tình trạng xót rễ.
3. Hãy giữ liên lạc
Sứ mệnh của vườn NOTH trong chiến dịch này là hỗ trợ tối đa để bạn có thể chăm sóc cây được tốt nhất, vì vậy đừng ngại chụp hình cây để gửi cho chúng mình khi có thắc mắc.
4. Có thể bạn chưa biết vì sao?
Vì sao nên tưới cây vào buổi sáng?
Tưới sáng giúp cây sử dụng nước hiệu quả và giảm rủi ro bệnh do ẩm kéo dài.
Nước thừa còn lại trên bề mặt lá/đất sẽ khô kịp trước tối, giảm nguy cơ nấm – thối hoặc vi khuẩn (vì nấm phát triển mạnh trong môi trường ẩm + tối).
Vì sao nên tưới vào gốc, và phải rót nước chậm?
Rễ là cơ quan hấp thu nước duy nhất của cây. Lá không "uống" nước nên việc xịt nước vào lá gần như chỉ để giảm nhiệt, không có tác dụng cho cây.
Rót nước chậm để giá thể ngấm no nước và đều. Rễ hút được tối ưu. Nếu bạn rót nhanh, nước thường chảy tràn bề mặt rồi tuột xuống đáy → Rễ không kịp hấp thu, gây “tưới mà như chưa tưới”.
Vì sao không nên tưới theo lịch cố định?
Vì nhu cầu nước của cây thay đổi theo:
- lượng ánh sáng
- độ thoáng gió
- độ ẩm không khí
- nhiệt độ
- kích thước chậu
Một cây ở nơi ánh sáng lý tưởng có thể dùng gấp 3 lần nước so với khi đặt trong phòng tối. Hoặc khi trời nồm ẩm, tốc độ bốc hơi gần như bằng 0. Nếu bạn tưới theo lịch vào lúc này, cây sẽ úng rễ rất nhanh.